دوشنبه, ۲۷ آبان , ۱۳۹۸
دوشنبه, 22 بهمن , 1397ساعت : 11:39 ب.ظکد مطلب: 5824 تعداد بازدید :208 بازدید

بافت قدیمی کاشان؛ هویتی که فراموش شده است

کاشان فردا – حوریه شیوا / «محله»؛ جایی که قدیمی‌ترها داستان‌ها از آن دارند و امروزی‌ها کمتر برایشان خاطره‌انگیز است؛ این دستاورد معماری و شهرسازی مدرن است، شهرهایی بدون هویت که همبستگی اجتماعی را کمرنگ کرده‌اند.

فرو رفتن ما در فضای مدرنیته و زندگی شهری، و قرارگرفتن تحت نظام و قوانین منطبق با فرهنگ شهرنشینی، چنان ما را از هوش برده و مسحورکرده، که کمتر فضای گذشته را به یاد می‌آوریم. انگار که نور ویترین‌ها و چراغ‌های فضای شهری، یا هیبت و عظمت سازه‌های مرتفع، سدّی شده برای دیدن گذرگاه‌های قدیمی شهر.

دود و آلودگی، صدای بوق‌های ممتد ماشین‌ها، قدم‌زدن مداوم در ساختمان‌های اداری و تجاری، هویت کاشان قدیم را از یادمان برده است؛ انگار که باید دست‌های معجزه‌گر و مهربانی واسطه شود تا کمی در بافت قدیمی شهر بچرخیم و نفس تازه کنیم.
***
دوستان نازنینم در یک عصر دل‌چسب زمستانی، جانی دوباره به تیم پانزده‌نفره‌مان بخشیدند و رنگ و روح زندگی به ما دادند.
بافت‌گردی پژوهشی ما، از کنار مسجد آقابزرگ کاشان آغاز و به زیارت خواجه تاج‌الدین ختم شد.

آب‌انبار خان و سختی‌هایی که حالا برای پرکردنش متحمل می‌شوند، خانه خمره‌ای که معماری چشم‌نواز و خاصش، از بدو ورود جادویت می‌کرد و خانه فانوس با حال و هوای فوق‌العاده و نورپردازی بی‌نظیرش.
قدم‌زدن در بافت تاریخی کاشان پر از رمز و راز است و حرف…

از میان کوچه آشتی‌کنان گذشتیم و قدم‌به‌قدم زندگی کردیم… سکوهای کنار خانه‌ها، با زبان بی‌زبانی حال پاهایت را می‌پرسیدند و اجازه می‌دادند دمی بنشینی و نفس تازه کنی… دیدن خشت و گل‌ها و کف‌پوش خاص کوچه‌پس‌کوچه‌های قدیمی، روحت را نوازش می‌داد.

دیوارهای کاه‌گلی فریبنده‌ای که در عین سادگی، روحت را تسخیر می‌کردند و آن‌طرف دیوارها، گویی خانه‌ها تو را صدا می‌زدند، خانه‌هایی پر از حس زندگی‌.
خانه‌هایی که بازسازی آن‌ها با عشق و علاقه توسط افرادی بعضاً غیربومی، اما دوستدار فرهنگ و هنر انجام‌شده‌اند.
خانه‌هایی که در کنار هم‌ محله شده بودند و محله‌هایی که باهم یک شهر بودند. چند خانواده در یک حیاط، هر خانواده یک اتاق که گاه تنها پیوندشان، همسایگی بود و همین پیوند، خود دل‌بستگی و قرابتی بی‌اندازه را رقم می‌زد.

تمام این‌ها تو را پرت می‌کرد به گذشته؛ گذشته‌ای که در آن حال ِ«دیگری» مهم بود و روابط گرم‌تر و صمیمانه‌تر بودند، حال و هوایی که حکایت از نوعی آوارگی فرهنگی یا گمشدگی داشت… و سؤالی که مدام در گوش‌ات زنگ می‌خورد:
مدرنیسم یا سنت؟ کدام حال مرا بهتر می‌کند؟
* * *
با گسترش روند شهرنشینی، شاهد تضعیف جایگاه محله‌ها و بافت‌های قدیمی خواهیم بود؛ این امر در کنار آسیب‌هایی اجتماعی چون کاهش همبستگی اجتماعی، جایگزین کردن شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی به‌جای مناسباتی که پیش‌ازاین در ساختار محله‌ها جاری بود، و گسترش عرصه خصوصی افراد، منابع بالقوه اقتصادی برای صنعت توریسم را نیز از بین خواهند برد.

بافت‌های قدیمی شهر و زیبایی‌های سرشار آن، این روزها کمتر دیده می‌شوند؛ فضاهایی که اگر نگاهی متفاوت و خلاقانه به آن‌ها بشود، می‌توانند گنجینه‌هایی غنی از جاذبه‌های گردشگری بوده و اشتغال‌زایی برای بومیان و محلی‌ها به همراه داشته باشند.

از این نویسنده:
+ شرکت‌های فرش کاشان در نمایشگاه هانوفر آلمان

مطالب مرتبط
  • نانوایی

    بررسی دلایل افزایش قیمت نان در گفت‌وگو با معاون فرماندار؛

    کاشان فردا – «مسعود خاندایی» معاون برنامه‌ریزی و توسعه فرمانداری کاشان از مردم خواست بر عملکرد نانوایی‌ها نظارت کرده و تخلفات احتمالی را گزارش کنند. وی افزود: مردم اگر در هر مقطعی متوجه شدند وزن ...

  • مجید خلیق نوازنده و مدرس موسیقی کاشانی

    کاشان فردا – همگام با پیشرفت‌های تکنولوژیک، سبک زندگی انسان‌ها نیز تغییر می‌نماید. میزان این تغییرات در ۱۰۰ سال گذشته به حدی است که می‌توان افرادی را یافت که آموزش مکتب‌خانه‌ای، مدرسه، سپس مدارس الک...

  • علی اسلامی

    کاشان فردا – علی اسلامی / تمام تصمیمات و درک ما از دنیای اطراف‌ِمان، ریشه در باورها و آموخته‌های ما دارد که در سالیان ابتدایی زندگی‌ِمان تا امروز شکل گرفته‌اند. باورها و اندیشه‌هایی که اگر چه اشتباه...

  • قابلیت محدود کردن کاربران در اینستاگرام

    کاشان فردا – اینستاگرام به‌تازگی امکان محدود‌کردن اکانت (restrict) را برای برخی کاربران فعال کرده است. با فعال‌شدن این قابلیت، در پروفایل هر کاربر، در کنار گزینه بلاک، گزینه محدودکردن هم دیده می‌شود. با...

  • نجات بهرامی نویسنده و مدیر سابق روابط عمومی وزارت آموزش و پرورش

    کاشان فردا – آقای روحانی با طرح پرسش مهر از دانش‌آموزان خواست به این پرسش پاسخ دهند که آیا محیط مدرسه یک محیط دل‌پذیر، شاد، دل‌خواه و پرنشاط برای شما هست؟ و دولت، خانواده، معلمان و خود دانش‌آموزان...

  • بدون دیدگاه
    پاسخی بگذارید

    این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.