سه شنبه, ۳۰ مهر , ۱۳۹۸
سه شنبه, 31 اردیبهشت , 1398ساعت : 11:13 ب.ظکد مطلب: 9239 تعداد بازدید :134 بازدید

ابن ملجم سوزان

علی‌اکبر ارشدی ابیانهکاشان فردا – علی‌اکبر ارشدی ابیانه / مردم ابیانه مراسم هوم بابا را تا حدودی حفظ کرده‌اند، اماعلاوه بر هوم بابا مراسم ابن‌ملجم‌سوزان نیز در ماه رمضان وجود داشته است که فراموش شده است.

از اواسط ماه رمضان، جوانان شکلک ابن‌ملجم را با تکه‌های پارچه کهنه درست می‌کردند و به آن لباس‌های ژنده می‌پوشاندند و سر آن را بصورت یک کره‌ی تو خالی می‌ساختند تا در آن قدری باروت بریزند و کلاهی کهنه بر این سر قرار داده و سوار بر الاغی می‌کردند و در کوچه‌ها می گردانیدند و دسته‌جمعی می‌خواندند:
ابن‌ملجم مراد
اف به این گوشه کلات

ابن‌ملجم لعینه
سگ لعنتی همینه

همچنین این شعر به زبان ابیانه به صورت زیر خوانده می‌شد:
اموملجم لعینا
سگ لعنتی همینا

اموملجم مراد
تف به نن گوشا کلاد

بعد از گردش در کوچه‌ها آن را بر بالای قلعه می‌بردند و در آن‌جا با هلهله به آتش می‌کشیدند. مردم هم در پشت‌بام‌ها به تماشای این رسم جمع می‌شدند.

جالب است که مردم محله بالا و محله پایین هر یک جداگانه این رسم را برگزار می‌کردند، و گاهی هم رقابتی میان آن‌ها به وجود می‌آمد و هر کسی سعی می‌کرد مجسمه ابن‌ملجم را به قلعه دیگری ببرد و آتش بزند و البته جوانان مقابل هم به مقابله بر می‌خواستند و گاهی کار به خشونت می‌کشید.

ریشه‌یابی مراسم
برای تاریخچه این مراسم که آیا مخصوص ابیانه است یا در جای دیگر نیز وجود دارد و چگونه این مراسم وارد فرهنگ ابیانه شده است، به متون مختلف مراجعه کردم و وجود مراسم به این صورت را در اطراف کاشان در نشلج و ابوزیداباد یافتم که هر دو با ابیانه در ارتباط بودند و نشان می‌دهد که نزدیکی به کاشان سرچشمه این مراسم در ابیانه می‌باشد و مراسم این دو محل به این شرح است:

ابن‌ملجم‌سوزان در ابوزیدآباد:
این آیین امروزه نیز بصورت پراکنده در سطح شهر و بیشتر در محله‌های قدیمی‌تر شهر مانند محله توی ده دنبال می‌شود. برگزاری این آیین بدین صورت است که در روز 22 ماه رمضان، آدمکی از لباس و پارچه‌ها که انباشته از کاه می‌باشد را درست کرده و آن را در معابر عمومی نصب می‌کنند.

این آدمک که یادآور ابن‌ملجم مرادی است، پیوسته مورد لعن و نفرین رهگذران قرار گرفته و تا روز 27 ماه مبارک رمضان بر بالای معابر قرار دارد. روز بیست‌وهفتم که مصادف با اجرای حکم قصاص ابن‌ملجم مرادی توسط امام حسن (ع) می‌باشد، آدمک ابن ملجم پایین آورده شده و سوار بر الاغ در محله‌ها گردانده می‌شود.

همزمان با گرداندن آدمک، گروهی از افراد این شعار را تکرار می‌کنند: لعنت بر ابن ملجم – بیش باد
پس از گرداندن در محله‌ها، در غروب روز بیست‌وهفتم بمنظور اجرای نمادین حکم قصاص، آدمک در انظار عمومی آتش زده می‌شود.

ابن‌ملجم‌سوزان در نشلج:
کودکان روستا بنا به سنتی دیرینه در شب بیست‌وهفتم ماه رمضان، با استفاده از لباس‌های کهنه عروسکی را می‌سازند که به شبیه ابن مُلجم مُرادی منسوب است.
هنر کودکانه می‌تواند برای تمسخر هر چه بیشتر هر چیزی را به این عروسک بیاراید. کریه‌بودن منظر عروسک ابن ملجم وجه شاخصه آن است.

کودکان هنگام غروب عروسک را با هیاهو در روستا می‌گردانند و با اشعار نغز و گاها با لعن و نفرین آن را به بلندی برده و به آتش می‌کشند.
ابن مُلجم مُراد
آتش از گورش دَراد

از این نویسنده:
+ به بهانه چهلم عید

مطالب مرتبط
  • ورودی جاده کویر مرنجاب در آران و بیدگل

    کاشان فردا – ۴ گردشگر گم‌شده در کوبر ابوزیدآباد آران و بیدگل پیدا شدند. به گزارش روابط عمومی جمعیت هلال احمر آران و بیدگل، با عملیات ۴ ساعته نجات‌گران پایگاه امداد و نجات هلال بن علی (ع )‌این شهر...

  • تصفیه‌خانه آب کاشان

    عضو شورای شهر کاشان خواستار شد؛

    کاشان فردا – عضو شورای شهر کاشان خواستار تصویب طرحی تحت عنوان الزام آبفا برای برگشت پساب به حوزه آبخیز کاشان در کمیسیون و صحن علنی شد. به گزارش پایگاه خبری اهل کاشانم، حسینعلی وکیل در نشست کمیسیو...

  • سید جواد ساداتی‌نژاد نماینده مردم کاشان و آران و بیدگل در مجلس

    کاشان فردا – نماینده مردم کاشان و آران و بیدگل در مجلس از اصلاح پنج نقطه حادثه‌خیز در جاده‌های ارتباطی کاشان خبر داد. سیدجواد ساداتی‌نژاد در گفت‌وگو با مهر گفت: یکی از نقاط حادثه خیز پل راوند است ک...

  • رونمایی از کتاب ابیانه هویتی ماندگار اثر علی‌اکبر ارشدی ابیانه

    کاشان فردا – در آیینی از کتاب «ابیانه هویتی ماندگار» تازه‌ترین اثر «علی‌اکبر ارشدی ابیانه» رونمایی و نویسنده مورد تکریم و تجلیل قرار گرفت. در این آیین فرهنگی که پیش از ظهر پنج‌شبه ۲۱ شهریورماه برگزار ...

  • نگار معظم در حال تک‌خوانی در ابیانه

    کاشان فردا – دادستان نطنز گفت: با صدور حکم یک سال حبس، پرونده خواننده زن در روستای ابیانه، این حکم به وکیل متهم ابلاغ شد. به گزارش فارس، مرتضی باصریان اعلام کرد: بعد از احضار «نگار معظم» به جرم خوان...

  • بدون دیدگاه
    پاسخی بگذارید

    این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.