سه شنبه, ۲۴ تیر , ۱۳۹۹
سه شنبه, 31 اردیبهشت , 1398ساعت : 11:13 ب.ظکد مطلب: 9239

ابن ملجم سوزان

علی‌اکبر ارشدی ابیانهکاشان فردا – علی‌اکبر ارشدی ابیانه / مردم ابیانه مراسم هوم بابا را تا حدودی حفظ کرده‌اند، اماعلاوه بر هوم بابا مراسم ابن‌ملجم‌سوزان نیز در ماه رمضان وجود داشته است که فراموش شده است.

از اواسط ماه رمضان، جوانان شکلک ابن‌ملجم را با تکه‌های پارچه کهنه درست می‌کردند و به آن لباس‌های ژنده می‌پوشاندند و سر آن را بصورت یک کره‌ی تو خالی می‌ساختند تا در آن قدری باروت بریزند و کلاهی کهنه بر این سر قرار داده و سوار بر الاغی می‌کردند و در کوچه‌ها می گردانیدند و دسته‌جمعی می‌خواندند:
ابن‌ملجم مراد
اف به این گوشه کلات

ابن‌ملجم لعینه
سگ لعنتی همینه

همچنین این شعر به زبان ابیانه به صورت زیر خوانده می‌شد:
اموملجم لعینا
سگ لعنتی همینا

اموملجم مراد
تف به نن گوشا کلاد

بعد از گردش در کوچه‌ها آن را بر بالای قلعه می‌بردند و در آن‌جا با هلهله به آتش می‌کشیدند. مردم هم در پشت‌بام‌ها به تماشای این رسم جمع می‌شدند.

جالب است که مردم محله بالا و محله پایین هر یک جداگانه این رسم را برگزار می‌کردند، و گاهی هم رقابتی میان آن‌ها به وجود می‌آمد و هر کسی سعی می‌کرد مجسمه ابن‌ملجم را به قلعه دیگری ببرد و آتش بزند و البته جوانان مقابل هم به مقابله بر می‌خواستند و گاهی کار به خشونت می‌کشید.

ریشه‌یابی مراسم
برای تاریخچه این مراسم که آیا مخصوص ابیانه است یا در جای دیگر نیز وجود دارد و چگونه این مراسم وارد فرهنگ ابیانه شده است، به متون مختلف مراجعه کردم و وجود مراسم به این صورت را در اطراف کاشان در نشلج و ابوزیداباد یافتم که هر دو با ابیانه در ارتباط بودند و نشان می‌دهد که نزدیکی به کاشان سرچشمه این مراسم در ابیانه می‌باشد و مراسم این دو محل به این شرح است:

ابن‌ملجم‌سوزان در ابوزیدآباد:
این آیین امروزه نیز بصورت پراکنده در سطح شهر و بیشتر در محله‌های قدیمی‌تر شهر مانند محله توی ده دنبال می‌شود. برگزاری این آیین بدین صورت است که در روز 22 ماه رمضان، آدمکی از لباس و پارچه‌ها که انباشته از کاه می‌باشد را درست کرده و آن را در معابر عمومی نصب می‌کنند.

این آدمک که یادآور ابن‌ملجم مرادی است، پیوسته مورد لعن و نفرین رهگذران قرار گرفته و تا روز 27 ماه مبارک رمضان بر بالای معابر قرار دارد. روز بیست‌وهفتم که مصادف با اجرای حکم قصاص ابن‌ملجم مرادی توسط امام حسن (ع) می‌باشد، آدمک ابن ملجم پایین آورده شده و سوار بر الاغ در محله‌ها گردانده می‌شود.

همزمان با گرداندن آدمک، گروهی از افراد این شعار را تکرار می‌کنند: لعنت بر ابن ملجم – بیش باد
پس از گرداندن در محله‌ها، در غروب روز بیست‌وهفتم بمنظور اجرای نمادین حکم قصاص، آدمک در انظار عمومی آتش زده می‌شود.

ابن‌ملجم‌سوزان در نشلج:
کودکان روستا بنا به سنتی دیرینه در شب بیست‌وهفتم ماه رمضان، با استفاده از لباس‌های کهنه عروسکی را می‌سازند که به شبیه ابن مُلجم مُرادی منسوب است.
هنر کودکانه می‌تواند برای تمسخر هر چه بیشتر هر چیزی را به این عروسک بیاراید. کریه‌بودن منظر عروسک ابن ملجم وجه شاخصه آن است.

کودکان هنگام غروب عروسک را با هیاهو در روستا می‌گردانند و با اشعار نغز و گاها با لعن و نفرین آن را به بلندی برده و به آتش می‌کشند.
ابن مُلجم مُراد
آتش از گورش دَراد

از این نویسنده:
+ به بهانه چهلم عید

مطالب مرتبط
  • در راستای مقابله و پیشگیری از شیوع ویروس کرونا مطرح شد؛

    کاشان فردا – رئیس دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی کاشان از بستری‌شدن ۱۱ بیمار آلوده به ویروس کرونا در ۲۴ ساعت گذشته در منطقه کاشان خبر داد. دکتر سید علیرضا مروجی اعلام کرد: طی ۲۴ ساعت گذشته منتهی به ...

  • دانشگاه علوم پزشکی کاشان

    کاشان فردا – روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی کاشان اعلام کرد: طی ۲۴ ساعت گذشته، ۱۳ بیمار جدید مبتلا به کووید-۱۹ در بیمارستان شهید بهشتی کاشان بستری شدند. بنا بر این گزارش، طی شبانه روز گذشت...

  • دکتر سید علرضا مروجی رئیس دانشگاه علوم پزشکی کاشان

    کاشان فردا – رئیس دانشگاه علوم پزشکی کاشان از بستری‌شدن ۱۵ بیمار جدید حاد تنفسی کرونا در کاشان طی ۲۴ ساعت گذشته خبر داد. به گزارش روابط عمومی این دانشگاه، دکتر سید علیرضا مروجی گفت: طی ۲۴ ساعت گذشته من...

  • آتش‌سوزی در باغ‌های ابیانه

    کاشان فردا – مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان از وقوع آتش‌سوزی در ۲۰ هکتار از باغ‌های ابیانه خبر داد و گفت: این آتش‌سوزی پس از پنج ساعت، مهار و از سرایت آن به این روستا جلوگیری شد. منصور شیش...

  • زخم سالک که بر اثر گزش پشه ایجاد می‌شود

    کاشان فردا – نايب‌رئیس شورای شهر کاشان گفت: با ابتلای بیش از ۹۰ درصد اهالی ابوزیدآباد به بیماری سالک و بهبودی پس از آن، آن‌ها در مقابل این بیماری ایمن شده‌اند. دکتر علیرضا مفرح در گفت‌و‌گو با اهل ک...

  • بدون دیدگاه
    پاسخی بگذارید

    این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.