جمعه, ۴ بهمن , ۱۳۹۸
جمعه, 10 خرداد , 1398ساعت : 10:20 ب.ظکد مطلب: 9462

شهر زیرزمینی نوش‌آباد؛ بزرگ‌ترین معماری دستکند ایران

کاشان فردا – بزرگ‌ترین شهر زیرزمینی که در ایران قرار دارد، شهر اویی در نوش‌آباد است. این شهر معروف، یکی از حیرت‌انگیزترین و زیباترین شهرهای زیرزمینی جهان است که معماری و جذابیت آن چشم‌ها را خیره می‌کند.

سابقه این شهر به حدود ۱۵۰۰ سال پیش و دوره ساسانی بازمی‌گردد، گفته شده این شهر از پایتخت‌های حکومت ساسانی در دوره حکومت انوشیروان بوده است. شهر زیرزمینی در سال ۱۳۸۵، به صورت کاملا اتفاقی توسط فردی که در منزل خود در حال حفر چاه بود، کشف شد.

اویی شهر زیرزمینی نوش‌آباد در ۵ کیلومتری کاشاننوش‌آباد از مناطق باستانی و تاریخی شمال اصفهان است. این شهر که به عنوان یکی از پایتخت‌های ساسانیان در دوره انوشیروان شناخته می‌شود، در پنج کیلومتری کاشان (شهر تپه‌های باستانی سیلک) قرار گرفته است دارای ۱۲ هزار نفر جمعیت دارد.

دهخدا نام شهر را از ریشه انوشه به معنای جاودانی می‌داند. در این شهر علاوه بر شهر زیرزمینی اویی، مسجد جامع و مسجد امام علی از آثار دوره مغول، قلعه خشتی سی‌زان، و پل تاریخی اسحاق‌آباد از آثار دوره سلجوقی از جاذبه‌های خاص گردشگری و جاهای دیدنی کاشان و شهر نوش‌آباد هستند.

همچنین مسجد عتیق نیز که سابقه‌اش به دوران سلجوقی می‌رسد،  اما آن‌چه شهر را معروف کرده و بر سر زبان‌ها انداخته، وجود شهر زیرزمینی اویی است. این شهر بسیاری از علاقه‌مندان تاریخ، هنر و باستان‌شناسی را همواره به سمت خود می‌کشاند.

آنچه به نام شهر زیرزمینی «اویی» معروف شده است، ساختارهای متراکم، پیچیده و گسترده‌ای چون دالانه‌ای باریک تودرتو و اتاق‌هایی با ابعاد کوچک است. مجموعه اویی در زیر بافت شهر شکل گرفته و تا سطح کنونی شهر نیز گسترده شده است.

عمق شهر اویی را بین ۴ تا ۱۶متر تخمین زده‌اند و وسعت آن به قول اهالی منطقه، تا بیرون از حصار تاریخی شهر گسترده شده و ۴ کیلومتر تخمین زده شده است.

این مجموعه که به‌صورت دست‌کن زیر بافت شهر نوش‌آباد به‌صورت مجموعه‌ای از اتاق‌ها، راهروها، چاه‌ها و کانال‌های متعددی در ۳ طبقه ایجاد شده است، بر دیواره‌های آن آثار برخورد لبه شیء تیز دیده می‌شود و با توجه به ‌سختی جنس زمین این منطقه، باستان‌شناسان این فرضیه را مطرح کرده‌اند که وسایلی که برای حفاری استفاده می‌شده، باید از جنسی شبیه الماس برخوردار بوده باشد.

اویی شهر زیرزمینی نوش‌آباد در ۵ کیلومتری کاشانمعماری شهر
طبقه نخست در حقیقت کوره‌راه‌ها و دالان‌هایی بوده است برای گمراه‌کردن تعقیب‌کنندگان احتمالی. طبقه دوم و سوم محل پناه گرفتن و زندگی در مواقع خطر و ذخیره آذوقه است.

ورودی‌‌های متعددی برای شهر زیرین شناسایی ‌شده که بسیاری از آنان توسط سیلاب‌ سال‌های دور مسدود شده است. شهر دارای راه‌روهای پیچ‌در‌پیچ، اتاق‌های کوچک و بزرگ، تله‌های پدافندی و دفاعی بوده‌اند که گویا در هنگام هجوم دشمن استفاده می‌شده‌اند.

وسعت این شهر به دلیل ارتباط بین محلات آن و حفاظت از جان و مال مردم در مواقع ناامنی زیاد بوده است و در دو سطح افقی و عمودی گسترش یافته است. این معماری دست کم در شهر نوش‌آباد با واژه «اویی» نامیده شده است. بجز ورودی ارتفاع تمام قسمت‌های اویی به قد طبیعی یک انسان بین ۱۷۰ تا ۱۸۰ سانتی‌متر است. بر سطح دیوارها و در فواصل اندک، جای پیه سوز به چشم می‌خورد.

در بعضی قسمت‌ها نیز دیوار سکوهای کوتاهی جهت نشستن ایجاد شده است که در بعضی از اتاق ‌ها تبدیل به طاقچه جهت قراردادن اشیاء می‌شود. ورودی شهر زیرزمینی نوش‌آباد، راهرویی باریک به اندازه یک نفر است، زمانی که به داخل شهر وارد شوی، بوی خاک مرطوب به مشام می‌رسد. دالان‌های تنگ با ارتفاعی کمتر از یک انسان ایستاده، فرد را به بخش‌های داخلی شهر می‌رساند.

اویی شهر زیرزمینی نوش‌آباد در ۵ کیلومتری کاشان1چاه‌های عمودی نقش راه‌های ارتباطی طبقات را ایفا می‌کنند و چاه‌های به شکل U برای تهویه هوا بوده است. از خانه‌های مردم و مراکز اجتماعی چون حمام و مسجد و نیز قلعه کنار شهر به اینجا راه داشته است. فضاهای در نظر گرفته شده برای شهر در حد فضاهای ضروری است و سیستم تهویه آن براساس اختلاف فشار هوا با سطح زمین کار می‌کند که گردش و تصفیه هوا برای تنفس در آن را امکان‌پذیر می‌سازد.

حجره‌های کوچک به ابعاد دو متر در دو متر، سرویس‌های بهداشتی ابتدایی، فضاهای پناهگاهی، تونل‌های ارتباطی و تهویه هوا و چاه‌های آب از جمله فضاهای این شهر زیرزمینی است.

اویی شهر زیرزمینی نوش‌آباد در ۵ کیلومتری کاشانگفته شده در زمان حملات مغولان، از این شهر برای امنیت مردمان استفاده می‌شد. بسیاری از جزییات شهر در اثر سیلاب و گذشت زمان از بین رفته، ولی سفالینه‌هایی پیدا شده که به ۱۸۰۰ سال پیش و به عصر ساسانیان بر‌می‌گردد که در دوره صفویه تا عصر قاجار مورد استفاده بوده است.

شهر اویی برای وارد شدن به شهر رویایی و زیبای اویی، فقط از یک ورودی می‌توان وارد شد و پس از گذراندن ۴۵ پله با ساختاری متراکم و راهروهای فراوان در عمق زمین روبه‌رو می‌شویم که پس از گذراندن آن‌ها به قسمت‌های اصلی می‌رسیم. این شهر زیبا و خاص در سال ۱۳۸۵ با شماره ۱۵۸۱۶ ثبت میراث فرهنگی شد.

اویی شهر زیرزمینی نوش‌آباد در ۵ کیلومتری کاشانمنبع: تیتر شهر

مطالب مرتبط
  • به دلیل گودبرداری عمیق با لودر؛

    کاشان فردا – بخشی از سازه‌های آبی پایاب مسجد جامع نوش‌آباد با قدمت سلجوقی در کنار شهر زیرزمینی نوش‌آباد، به علت گودبرداری عمیق با لودر تخریب شد. مدیرعامل انجمن دوستداران آثار تاریخی و مفاخر نوش‌آباد...

  • صعود تیم کوهنوردی کوهپاد انوشه به قله شاهانکوه

    کاشان فردا – سرپرست باشگاه کوهنوردی کوهباد انوشه نوش‌آباد از برافراختن، پرچم مجموعه باستانی شهر زیرزمینی نوش‌آباد بر فراز بام استان اصفهان خبر داد. مصطفی قدیری به ایسنا گفت: هفتمین صعود تیم کوهباد انوشه نوش‌آباد...

  • اویی شهر زیرزمینی نوش‌آباد در ۵ کیلومتری کاشان

    تأیید گمانه‌زنی‌های علت توقیف اویی؛

    کاشان فردا – شهر زیرزمینی نوش‌آباد همزمان با پایان ماه مبارک رمضان و پس از ۱۸روز از بازگشایی شد تا این تاخیر 18 روزه تاییدی بر برخی گمانه‌‌زنی‌ها در مورد علت بسته‌شدن آن در ماه رمضان باشد. به گزا...

  • اویی شهر زیرزمینی نوش‌آباد در ۵ کیلومتری کاشان

    کاشان فردا – پس از گذشت ۱۸روز از مهروموم شهر زیرزمینی نوش‌آباد (اویی)، با توافقات انجام‌شده بین نهادهای مسئول استان، شهرستان و شهر نوش‌آباد این اثر مهم گردشگری فک پلمب شد. به گزارش مرکز پژوهشی کاشان‌...

  • کویر و کاروان‌سرای مرنجاب

    کاشان فردا – فرماندار آران و بیدگل با اشاره به نصب و راه‌اندازی 2 آنتن «بی.تی.اس» در کویر مرنجاب گفت: پوشش آنتن‌دهی تلفن همراه در این منطقه گردشگری کامل شده است. اسماعیل بایبوردی پنج‌شنبه در حاشیه بهره‌بردا...

  • بدون دیدگاه
    پاسخی بگذارید

    این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.