چهارشنبه, ۲۵ تیر , ۱۳۹۹
یکشنبه, 25 خرداد , 1399ساعت : 1:07 ب.ظکد مطلب: 17531

افسانه قلعه شکاکی

کاشان فردا – در سمت غرب ابیانه و در حدود ۱۵ کیلومتری قهرود مزرعه‌ای‏ ییلاقی و خوش آب‌وهوا به‌نام گهبالا (گهه بالا -جهق بالا) وجود دارد.

در این مزرعه آثار قلعه مخروبه‌ای به نام قلعه شکاکی هست که وضع ظاهری قلعه و آثار و علائم اطراف آن حکایت از اهمیت تاریخی آن دارد. طبق اظهارنظر محقق فرانسوی ماکسیم سیرو، در کتاب (راه‌های باستانی ناحیه اصفهان) مزرعه و خرابه‌های روی تپه که مشرف بر روستا است، نشانه‌ای از دهکده زرتشتی‌نشین و یک کاخ مغولی است.

جاده شاهی تهران-اصفهان-شیراز و یزد که تا اواخر دوره قاجاریه از طریق کاشان-قم‌رود- مورچ‌‌خورت می‌گذشته، از بالاسر این مزرعه رد می‌شده است و موضوع تاریخی جنگ و برخورد نادرشاه با افغانان در مورچه‌خورت هم شاید در این حوالی شروع باشد. زیرا در نزدیکی‏ این مزرعه گردنه‌ای بنام گردنه افغانی یا افغانان وجود دارد و شایع است که چوپانان‏ محلی گاهی در این گردنه سرنیزه‏‌هائی شکسته از آثار جنگ قشون نادر و افغان‌ها ‏یافته‌اند.

قلعه شکاکی

با توجه به اهمیت قلعه شکاکی، داستانی افسانه-آمیز درباره قلعه سینه‌به‌سینه مردم محل نقل گردیده و برجای‌مانده است به این صورت که:
بانی و صاحب و یا ساکن قلعه که بر سلطان وقت یاغی شده و با یارانش در این قلعه‏ موضع گرفته بودند، شخصی بوده به نام شکاکی و این شخص در تسخیر اجنه مهارت داشته است.

به دستور وی بیشتر شب‌ها اجنه دختر سلطان حکومت وقت را برای وی ‏آورده و بامدادان قبل از آفتاب‏ به خوابگاه دختر در خانه پدرش بازمی‌گردانده‌اند. در اثر این جریان دخترک دچار ضعف‏ و پریدگی رنگ می‌شود و موضوع را نزد پدرش بیان می‌‏کند و از آثار و علائم موجود در قلعه‏ و از میوه‌های خوراکی سیب و گلابی سخن می‌گوید.

یاران سلطان به دنبال این نشانی‌ها به سراغ قلعه می‌‏آیند و قلعه‏ را محاصره می‌نمایند. اما چون شکاکی کوزه آبی طلسم‌شده با خود داشته که در موقع‏ دستگیری بر سر خود می‌‏ریخته و می‌‏گفته (یاهو مرا دریاب) و با کمک کوزه نامرئی می‌شده است، یاران سلطان موفق به گرفتن او نمی‌شوند و دست به حیله زده و برای دستگیری وی از یکی از کنیزان شکاکی کمک می‌گیرند و او را وادار می‏‌کنند تا کوزه آب طلسم‌شده را از گل پر نماید تا در موقع محاصره نتواند مورد استفاده شکاکی قرار بگیرد و با انجام این کار و از بین رفتن طلسم، شکاکی‏ دستگیر و با یارانش اعدام می‌گردند و قلعه نیز منهدم می‌شود.

آثار مخروبه قلعه شکاکی

البته همان‌طور که گفته شد داستان مزبور جنبه افسانه‏ دارد، ولی وجود چنین داستانی با توجه به آثار و علائم موجود در قلعه و اطراف آن و ماندگاری این داستان و نقل‏ سینه‌به‌سینه آن در میان مردم محل نمی‌تواند بدون منشأ بوده باشد.

همچنان که‏ در صدر اسلام و تسلط اعراب بر کشور ما در گوشه و کنار کشور جنبش‌هایی کوچک و بزرگ و برنگ‌های مختلف مذهبی به وجود می‌آمده و در کتب مختلف اشاره به پیدایش‏ فرقه‌های باطنیه، قرامطه (۱) و غیره شده است که در اصفهان و کاشان نیز فعالیت داشته‌اند.

داستان قلعه شکاکی ابیانه هم می‌تواند ازجمله وقایع مزبور باشد که به علت اهمیت کمتری که داشته در پرده ابهام و فراموشی باقی‌مانده است و داستان آن به‌صورت افسانه فوق سینه‌به‌سینه‏ نقل گردیده و در ذهن مردم محل باقی‌مانده است.

(۱) با رواج تفکر اسماعیلی در مناطق مختلف، در عراق به باطنیه و مزدکیه و قرامطه مشهور بودند و در خراسان به تعلیمیه و ملحده و در مصر به‌ فاطمیین شهرت داشتند.

علی‌اکبر ارشدی ابیانه – کاشان نیوز
از این نویسنده:
+ پنجه اسفند در گاهشمار قدیم کاشان

مطالب مرتبط
  • ابوالفضل نجیب

    کاشان فردا – مصاحبه مبسوط محمود احمدی‌نژاد و به تعبیری پدیده هزاره سوم درباره موسیقی ایران خنده و خشم توأمان بسیاری را برانگیخت. این واکنش متناقض البته پیش از آن‌که به عقبه و عملکرد او به‌عنوان رئی...

  • آتش‌سوزی در باغ‌های ابیانه

    کاشان فردا – مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان از وقوع آتش‌سوزی در ۲۰ هکتار از باغ‌های ابیانه خبر داد و گفت: این آتش‌سوزی پس از پنج ساعت، مهار و از سرایت آن به این روستا جلوگیری شد. منصور شیش...

  • محمود ساطع کنشگر فرهنگی اجتماعی کاشان

    کاشان فردا – این روزها،‌ دوباره در باغ تاریخی فین کاشان درختی از پای درآمد. بریده شد و بر خاک افتاد. اتفاقی که در این دو دهه، برای صدوبیست درخت چند صدساله دیگر این باغ رخ داد. مرگامرگ درختان،‌ اند...

  • بازدید میدانی معاون هماهنگی استاندار اصفهان از چشمه قهرود

    معاون استاندار اصفهان:

    کاشان فردا – معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری اصفهان گفت: اهالی روستای قهرود بابت برداشت معدن آهن نگران نباشند، چون تصمیم شتاب‌زده‌ای برای آن گرفته نخواهد شد. حجت‌الله غلامی چهارشنبه ۲۱ خردادماه پس از بازد...

  • بهروز هاشمی

    کاشان فردا ـ با خرده‌ریزش، کم‌وزیاد، به‌احتمال چند قرنی از فرمان شاه می‌گذرد. حتماً شاهی بوده با سبیل‌های از بناگوش دررفته و پاهای روی پا انداخته که در میان تمامی نوکران و چاکران داد زده: «اراده کرده‌ای...

  • بدون دیدگاه
    پاسخی بگذارید

    این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.