دوشنبه 19 آبان 1399کد مطلب: 21590

عصارخانه صفوی آران و بیدگل در معرض تخریبکاشان فردا عصارخانه صفوی آران و بیدگل و لوکیشن یکی از مهم‌ترین آثار سینمای ایران، سال‌هاست بر اثر بی‌توجهی و فراموشی در معرض تهدید و تخریب قرار گرفته است.

به گزارش ایرنا، بهرام بیضایی، نمایش‌نامه‌نویس و کارگردان صاحب سبک ایرانی در نمایشنامه و فیلم «مرگ یزدگرد» این واقعه تاریخی را در عصارخانه‌ آران و بیدگل و به زبان آسیابان، زن آسیابان و دخترشان بازگو و اجرا کرد.

این بنای ۴۰۰ ساله مشهور به عصارخانه آران، در سال ۱۳۹۵ در فهرست آثار ملی ثبت‌ شده، و علاوه بر اهمیت تاریخی، از این نظر که محل فیلمبرداری یکی از فیلم‌های مهم تاریخ سینمای ایران بوده نیز ارزشمند، و یک جاذبه گردشگری به حساب می‌آید.

به گفته محسن یونسی، پیمانکاری که برای اداره میراث فرهنگی آران و بیدگل کار می‌کند، در سال‌های اخیر بودجه‌هایی برای رسیدگی به این آسیاب (عصارخانه) تزریق شده اما همه چیز در حد رفع خطر بوده و همچنان هم این بنا در معرض خطر است.

به گفته وی اقدامات میراث بیشتر جهت استحکام‌بخشی پایه‌های بنا و سبک‌سازی بام بوده است اما برای مرمت کامل و اساسی باید منتظر بود تا بخش خصوصی با گرفتن کاربری مناسب وارد عمل شود.

یونسی افزود: عصارخانه آران تبدیل به زباله‌دانی شده بود و در آخرین مرمتی که زیر نظر من و در سال ۹۷ انجام شد نزدیک به ۱۷ یا ۱۸ تن نخاله خاک خالی شد. با این بودجه‌ای که رسید فقط توانستیم عصارخانه را تمیز و پایه‌های بنا را محکم و پشت‌بام را اصلاح کنیم تا دید بصری بهتری داشته باشد.

صحنه‌ای از فیلم مرگ یزدگرد
جابر تواضعی، نویسنده و منتقد سینمایی که کتاب «سر زدن به خانه پدری» را با موضوع نکوداشت بهرام بیضایی و بررسی زندگی و آثارش در انتشارات روشنگران منتشر کرد در گفت‌ و گو با ایرنا با انتقاد از تهدید و تخریب مداوم میراث فرهنگی کاشان گفت: حتی اگر به میراث فرهنگی از منظر گردشگری و اقتصادی نگاه کنیم، وظیفه داریم جلوی غارت و ویرانی آن را به‌ خصوص در کاشان بگیریم.

وی افزود: “مرگ یزدگرد” که بیضایی در سال ۶۰ آن را بر اساس نمایشنامه‌ای از خودش جلو دوربین برد، هیچ وقت به نمایش عمومی در نیامد اما یکی از آثار بسیار مهم تاریخ سینمای ایران است و هیچ‌گاه نابود نمی‌شود برای همین حتی با یک نگاه حداقلی، عصارخانه محل فیلمبرداری این فیلم، فارغ از ارزش معماری و تاریخی‌اش دارای ارزش افزوده‌ای برای جذب گردشگر و درآمدزایی برای میراث، مالکان و مردم منطقه است.

این نویسنده و روزنامه‌نگار با اشاره به نمونه‌های مشابه خاطرنشان کرد: مکان استیجاری دکورهای سریال “مختارنامه” در احمدآباد مستوفی تهران، پس از پایان تولید با بی‌درایتی به صاحبانش برگشت و آن‌ها بعد از تقسیم سهم‌شان، علاوه بر گروه‌های فیلم‌سازی آن را برای عروسی هم اجاره می‌دهند. در حالی که این شهرک می‌توانست مثل شهرک سینمایی غزالی که زنده‌یاد علی حاتمی آن را برای “هزاردستان” ساخت و هنوز هم از آن استفاده می‌شود، به‌عنوان یک اثر ملی و جاذبه گردشگری بازدید عمومی داشته باشد.

تواضعی با ابراز نگرانی از بی‌توجهی و نادیده گرفتن ظرفیت‌های موجود، ادامه داد: بیضایی که در نمایش‌نامه “میراث” به نابودی میراث معنوی و فرهنگی کشور نگاه منتقدانه‌ای دارد، در یادداشتی در “سر زدن به خانه پدری” می‌گوید که کاشان به دست ایلغارهای بازسازی و سازندگی و نوسازی و بساز و بفروش ویران شده است. این حرف او را می‌توان به کل میراث فرهنگی کشور تعمیم داد. اگر با همین‌ روش پیش برویم، با دست خودمان علاوه بر سرمایه‌های اقتصادی، سرمایه‌های فرهنگی‌مان را هم به باد می‌دهیم و هویت‌مان را هم از دست خواهیم داد.

دست یاری عصارخانه آران به بخش خصوصی
مالکیت قسمت اعظم عصارخانه آران با عرصه ۷۰۰ متر و ۵۰۰ متر اعیانی توسط خانواده حسینی عصاری آرانی به مالکیت میراث فرهنگی درآمده و نیم‌دانگ آن در اختیار اداره اوقاف است.

سید حسین چاکری رئیس اداره میراث فرهنگی آران و بیدگل گفت: عصارخانه آران یکی از بناهای منحصر به ‌فرد شهرستان آران و بیدگل است و اصالت معماری خودش را حفظ کرده است، بنا از وضعیت قابل قبولی برخوردار است و در شرایطی نیست که به تخریب و از بین رفتن ماهیت بنا منجر شود، گرچه در سال‌های گذشته مرمت و بازسازی شده ولی هنوز هم نیازمند اعتبارات برای مرمت کامل است.

آن‌طور که چاکری به ایرنا گفت، آن‌ها پیگیر واگذاری عصارخانه آران به بخش خصوصی هستند و مراحل اولیه این واگذاری هم از طریق صندوق احیا و بهره‌برداری اماکن تاریخی وزارتخانه میراث فرهنگی انجام شده است تا بتوانند به این عصارخانه کاربری موزه عصاری بدهند.

عصارخانه به آسیاب‌های مخصوصی گفته می‌شود که در آن‌ها دانه‌های روغنی و گیاهی آسیاب و روغن‌گیری می‌شوند. گرچه این عصارخانه‌ها کاربری گذشته را از دست داده‌اند اما از آثار منحصربه‌فرد ایران و به‌خصوص در شهرستان‌های اصفهان هستند.

نمایشنامه “مرگ یزدگرد” توسط بهرام بیضایی نوشته شده است و در اوایل دهه ۶۰ فیلمی به تهیه‌کنندگی شبکه اول سیمای جمهوری اسلامی ایران و بر اساس این نمایشنامه با بازی مهدی هاشمی، امین تارخ، سوسن تسلیمی، علیرضا خمسه، یاسمن آرامی، کریم اکبری و محمود بهروزیان ساخته شد. این فیلم در اولین دوره جشنواره بین‌المللی فجر به نمایش درآمد و گرچه نتوانست پروانه نمایش رسمی بگیرد اما به گفته برخی از کارشناسان امر از آثار شاخص سینمای ایران به شمار می‌رود.

کاشان فردا را در اینستاگرام دنبال کنیم:   https://www.instagram.com/kashanefarda.ir

لینک کوتاه این مطلب:
دسته بندی :

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.